• 2017
  • 2015
  • hinh anh 2
  • hinh anh 3
  • hinh anh 4

Kiến thức Kiến thức chung

Màu sắc trong ngành in

Màu sắc là chủ đề muôn thủa của ngành in. Làm sao có thể định lượng được sự sai biệt màu sắc, định nghĩa được màu sắc? 

Để định nghĩa màu sắc thì chúng ta đã đã có rất nhiều định nghĩa không gian màu như RGB, CMYK, LCH, Lab vv trong đó mỗi màu được định nghĩa một cách chính xác bởi các thành phần. Tái tạo màu sắc một cách tuyệt đối chính xác là một nhiệm vụ bất khả thi trong môi trường sản xuất in. Khi không có sự thống nhất giữa nhà in và khách hàng như thế nào là in đúng màu thì tất cả mọi sự rắc rối , thiệt hại bắt đầu xảy ra. 

Lượng hóa sự sai biệt màu một cách khách quan và có thể đo được là một nhu cầu cấp thiết và đã được ứng dụng trong ngành in từ rất lâu nhưng ở Vietnam mới là sự khởi đầu. 

Mỗi màu sắc đều có một giá trị tọa độ trong không gian màu Lab (Xem hình 1). Hai màu giống hệt nhau là hai màu có cùng tọa độ và chồng khít lên nhau. Nếu nó ở hai vị trí khác nhau thì khoảng cách giữa các tọa độ thể hiện sự sai biệt màu sắc. 

Khoảng cách này được gọi là Delta E. (Xem hinh 1). Khoảng cách càng lớn thì độ sai biệt càng cao và ngược lại.

Thực tế không đơn giản như vậy vì cảm nhận màu sắc của mắt người rất khác biệt, nó nhạy với sự khác biệt trong vùng sáng và trung bình nhưng không nhạy với các màu bão hòa và tối. Vd cùng một Delta E nhỏ của màu xám trung tính dễ dàng nhận biết được nhưng rất khó nhận biết với cùng Delta E đó cho màu đỏ bầm. Để có thể tính đến các yếu tố này nhiều công thức tính Delta E được phát triển theo thời gian:

- CIE76- Delta E 76 ( Delta E ab) : Công thức đầu tiên chỉ tính khoảng cách , không có các hệ số cảm nhận màu sắc của mắt người.

- CMC l:c (1984): Năm 1984 CMC phát triển một công thức tính sai biệt màu dựa trên Lightness, Chroma, và Hue sử dung trong ngành công nghiệp dệt nhuộm.

- CIE94-Delta E 94- Năm 1995 ủy ban kỹ thuật của CIE (TC1-29) phát triển một công thức gọi là CIE94, tương tự như CMC nhưng đánh giá dựa trên tiêu chuẩn của RIT/Dupon trong ngành công nghiệp sơn.

- CIEDE2000 – Delta E 2000 ( Delta E oo) . Công thức sửa đổi của CIE76 – Delta E 76 trong đó có tính đến ảnh hưởng của L* ( độ sáng). 

Delta E 2000 hiện đã thay thế Delta E 76 và trở thành tiêu chuẩn trong ngành in ấn đồ họa. 

Định nghĩa sự sai biệt màu theo Delta E vẫn không giải quyết được hoàn toàn vấn đề vì tồn tại câu hỏi sai biệt là bao nhiêu và ý nghĩa thực tế của nó.

- Delta E <=1 : Cực kỳ chính xác , so sánh các màu đơn sắc và được sử dụng trong ngành dệt nhuộm hay nhựa, sơn.

- Delta E =2-3 : Rất giống , chính xác, không phải thiết bị in nào cũng có khả năng in với sai biệt màu trong khoảng này.

- Delta E = 3-6 : Giống, tái tạo màu tốt. Phần lớn các thiết bị in làm việc trong khoảng này. 

Vậy Delta E là bao nhiêu sẽ được chấp nhận ?

Xem hình 2 : VD 48 ô màu với sai biệt Delta E =10. Đây là vd rõ ràng nhất cho thấy Delta E nào phu thuộc vào cách mà khách hàng yêu cầu về độ chính xác màu sắc và công sức cũng như chi phí bỏ ra để đạt Delta E mong muốn.